Проширувањето на Европската Унија кон Западен Балкан ќе се спроведе врз основа на сопствените заслуги и во согласност со преземените меѓународни обврски, како што се Договорот за пријателство, добрососедство и соработка меѓу Бугарија и Македонија. Ова е наведено во Бриселската декларација, усвоена на самитот ЕУ-Западен Балкан во Брисел, што се одржа на 17 декември, објави БГНЕС.
Шефовите на државите на сите земји-кандидатки од регионот, со исклучок на Србија, учествуваа на него. Српскиот претседател Александар Вучиќ на 16 декември објави дека нема да присуствува на состанокот.
Лидерите на ЕУ и земјите-членки, во консултација со партнерите од регионот, нагласуваат дека иднината на Западен Балкан е во Европската Унија и дека проширувањето претставува геостратешка инвестиција во мир, безбедност, стабилност и просперитет. Во декларацијата се наведува дека забрзувањето на процесот на пристапување зависи од кредибилни реформи, строга и фер условеност и напредок оценет целосно врз основа на постигнатите резултати.
ЕУ експлицитно нагласува дека инклузивната регионална соработка, помирувањето и добрососедските односи остануваат суштински елементи на процесот на проширување и градењето на заедничка иднина. Во овој контекст, се нагласува потребата од добра волја и опипливо спроведување на меѓународните договори, вклучувајќи го и Преспанскиот договор со Грција и Договорот за пријателство, добрососедство и соработка со Бугарија.
Декларацијата, исто така, нагласува дека проширувањето мора да оди рака под рака со внатрешните подготовки на ЕУ и дека земјите-кандидатки треба да ги забрзаат своите реформи, особено во областите на владеењето на правото, демократските институции, слободата на медиумите и правата на малцинствата.
Текстот потсетува дека постепената интеграција на Западен Балкан веќе е во тек во голем број области и се спроведува врз основа на реверзибилност и заслуги, обезбедувајќи конкретни придобивки за граѓаните дури и пред полноправното членство. Унијата нагласува дека напредокот во економската интеграција мора да го зачува интегритетот на внатрешниот пазар и еднакви услови за игра. Лидерите на ЕУ, исто така, го потврдуваат своето очекување дека партнерите од Западен Балкан ќе се придржуваат кон Заедничката надворешна и безбедносна политика на Унијата, вклучително и спроведувањето на рестриктивни мерки, и ќе ги засилат своите напори против корупцијата, организираниот криминал и хибридните закани.
Следниот самит ЕУ-Западен Балкан ќе се одржи во Црна Гора во јуни 2026 година.
