ФОТО: ПРОФИМЕДИА
Замастениот црн дроб може долго време да остане целосно незабележан. Во раните и средните фази честопати нема јасни симптоми, поради што многу луѓе и не знаат дека ја имаат оваа состојба. Иако во повеќето случаи таа не мора нужно да доведе до сериозно оштетување на црниот дроб, нејзиното присуство може да укажува на метаболички проблеми и зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања. Затоа, често се поставува прашањето дали можеме да направиме нешто преку секојдневната исхрана за да го заштитиме црниот дроб. Одговорот на професор д-р Ана Мрзљак, гастроентеролог и хепатолог од Одделот за хепатологија и трансплантација на црн дроб при КБЦ Загреб, може да ги изненади оние што посегнуваат по популарни додатоци во исхраната, пишува „Јутарњи лист“.
Не е сикавица, туку кафе Според професорката Мрзљак, меѓу намирниците што ги консумираме секојдневно, за кафето постојат најсилни докази за заштитно дејство врз црниот дроб. „Единствената прехранбена супстанција за која постојат навистина убедливи и потврдени докази за заштитно дејство е кафето“, вели таа.
Според текстот, консумирањето три или повеќе шолји црно кафе дневно, без шеќер, се поврзува со околу 20 отсто помал ризик од замастен црн дроб, па дури и со 30 отсто помал ризик од фиброза кај луѓето кои веќе имаат заболување на црниот дроб. Една можна причина е хлорогената киселина, моќен антиоксиданс што се содржи во кафето. Исто така, интересно е што одредена корист се поврзува и со кафето без кофеин.
А што е со сикавицата, омега-3 масните киселини и пробиотиците? Сминдухот со години е популарен како додаток во исхраната за кој се смета дека помага при работата на црниот дроб. Сепак, професорот Мрзљак наведува дека за популарните додатоци, вклучувајќи ги сикавицата, омега-3 масните киселини и пробиотиците, клиничките испитувања генерално не покажале вистинска корист за состојбата на ткивото на црниот дроб. Во истата група се спомнуваат и урсодеоксихолната киселина и метформинот, но нивната употреба зависи од конкретната здравствена состојба и тие не треба да се сметаат за универзални средства за заштита на црниот дроб.
Професорот Мрзљак го наведува ресметирот како еден од лековите одобрени за третман на стеатохепатитис со умерена до напредната фиброза. Во големо клиничко испитување, тој довел до повлекување на воспалението на црниот дроб кај речиси 30 проценти од пациентите, додека во групата што примала плацебо, тој процент изнесувал нешто помалку од 10 проценти. Исто така, забележано е подобрување на фиброзата кај приближно една четвртина од пациентите. Лекот исто така го намалува нивото на ЛДЛ-холестерол и триглицериди, а меѓу најчестите несакани ефекти се дијарејата и гадењето. Друг спомнат лек е семаглутид – познат и како лек за регулирање на телесната тежина – кој припаѓа на групата на ГЛП-1 (GLP-1) агонисти. Во голема студија, тој бил поврзан со повлекување на воспалението на црниот дроб кај речиси 63 проценти од пациентите, при што е забележано просечно намалување на телесната тежина од околу 10 проценти. Професорот укажува и на дополнителни придобивки за срцето и бубрезите. Тирзепатид е уште еден лек што покажува ветувачки резултати во раните фази на истражување, а во моментот на објавување на информацијата, тој минувал низ завршните фази на клиничките испитувања.
Па, што можеме да направиме за црниот дроб? Сама по себе, кафето не е замена за лекување, ниту пак тоа значи дека неколку шолји дневно ќе спречат или излекуваат замастен црн дроб. Сепак, според професорот Мрзљак, токму за кафето постојат најмногу докази за можен заштитен ефект меѓу намирниците од секојдневната исхрана. Кога станува збор за замастен црн дроб, многу поважен е целокупниот начин на живот; доколку постои дијагноза или сомнеж за заболување на црниот дроб, неопходно е да се разговара со лекар за соодветна терапија и промени во исхраната. Со други зборови, ако веќе сакате кафе, имате уште една причина да го пиете. Само не очекувајте дека тоа ќе ја замени терапијата или лекарскиот совет.
