Администрацијата на Трамп веќе некое време го избегнува прашањето дали ќе започне воени напади врз Куба. Се чини дека е сè посклона да го стори тоа.
Ова е значајна ескалација од пред неколку месеци, кога официјалните лица беа фокусирани првенствено на користење економски и дипломатски притисок за притисок врз комунистичкиот режим во Хавана.
Американски функционер и лице запознаено со дискусиите на администрацијата за Куба изјавија дека претседателот Доналд Трамп и неговите советници се сè повеќе фрустрирани што кампањата за притисок на САД, која вклучуваше и прекинување на снабдувањето со гориво на островот, не резултираше со тоа што кубанските лидери се согласија на значајни економски и политички реформи. Затоа тие ја разгледуваат воената опција многу посериозно отколку порано.
„Расположението дефинитивно се промени“, рече изворот. „Првичната идеја за Куба беше дека раководството е слабо и дека комбинацијата од построги санкции, де факто ембарго на нафта и јасни воени победи на САД во Венецуела и Иран ќе ги исплаши Кубанците да склучат договор. Но, сега ситуацијата со Иран се влоши, а Кубанците се покажуваат како многу построги отколку што првично се мислеше. Значи, воената акција сега е на маса.“
Подготовки со обвиненија за Раул Кастро
Минатата недела се појавија извештаи дека САД се подготвуваат да поднесат обвинение против поранешниот кубански претседател Раул Кастро, 94-годишниот брат на покојниот кубански диктатор Фидел Кастро. Тоа доведе до шпекулации дека САД би можеле да започнат воена операција за негово отстранување, слична на операцијата против венецуелскиот лидер Николас Мадуро во јануари.
Но, американските воени планери разгледуваат широк спектар на опции што одат подалеку од заробување на едно или две лица. Воената акција би можела да се движи од еден воздушен напад насочен кон заплашување на режимот за отстапки до копнена инвазија насочена кон негово соборување. Во последните недели, Јужната команда на САД „одржа серија состаноци за планирање“ – со други зборови, почна да изготвува планови за потенцијална воена акција, ми кажаа американскиот функционер и лицето запознаено со дискусиите.
Нема непосредна закана од акција. Пентагон има голема воена моќ во регионот. Куба, земја со 10 милиони луѓе, е само 90 милји од брегот на Флорида. Едно неверојатно сценарио е користење на кубански егзиланти во евентуална операција. „Тие заклучија дека протераните немаат никаква улога тука освен како поддржувачи кои навиваат и досадуваат. Ова нема да биде Залив на свињите 2.0“, рече изворот.
Службеник на Белата куќа ги повтори тврдењата на Трамп дека Куба наскоро ќе „падне“ и „ние ќе бидеме таму да им помогнеме“. Службеникот додаде: „Работата на Пентагон е да направи подготовки за да му даде на врховниот командант максимален број опции. Тоа не значи дека претседателот донел одлука“. Службениците на администрацијата веќе го подготвуваат теренот јавно за можна воена акција.
Државниот секретар Марко Рубио наговести нешто загрижувачко во интервју за Фокс њуз минатата недела. „Ќе им дадеме шанса“, рече Рубио, кој е и советник за национална безбедност. „Но, не мислам дека тоа ќе се случи. Не мислам дека ќе можеме да го промениме правецот на Куба додека овие луѓе се на власт“.
Во текот на викендот, „Аксиос“ објави дека Куба набавила стотици воени дронови и дека разговара за начини за нивно користење во случај на конфликт меѓу Вашингтон и Хавана. Многу аналитичари за национална безбедност го отфрлија извештајот како контролирано протекување на информации со цел да се изгради случај за американски воен напад врз Куба.
Кубанската амбасада во Вашингтон не одговори на барањето за коментар.
Што ќе направи непредвидливиот Трамп?
Секогаш е неразумно да се предвиди што ќе направи непредвидливиот Трамп, па затоа веројатно не треба да се обложувате засега.
Трамп, исто така, мора да ја земе предвид политичката ситуација, со неговиот пад на рејтингот на одобрување и зголемување на цените на горивата поради војната со Иран. Размерот на која било операција против Куба би можел да зависи од тоа што тој мисли дека неговите поддржувачи на MAGA би го прифатиле.
„Тие би можеле да се обидат да извршат прилично ограничена операција, но ако тоа е она што го мислат, веројатно преценуваат што можат да постигнат“, рече Брајан Лател, поранешен висок службеник на ЦИА кој работел на кубанските прашања.
Но, нема сомнение дека ставот на администрацијата кон Куба стана сè потврд, особено во последните недели, и слушам од луѓе блиски до и во администрацијата дека маневрите на САД, вклучително и целните медиумски протекувања, се резултат на вистинска иритација кон кубанското раководство.
Американскиот службеник рече дека кубанските власти не се чини дека целосно сфаќаат колку економски нефункционална станала нивната земја. Тие реагираат на притисокот од САД со идеи како што е дозволување странски инвестиции во хотели, додека нивните вистински проблеми се структурни, вклучително и распаѓање на електричната мрежа. Исто така, не е секогаш јасно кој е навистина главен во Хавана или колку моќ сè уште има семејството Кастро, додаде функционерот.
„Системот е толку ригиден и базиран на консензус. Тие живеат во поинаква реалност и буквално воопшто не им е грижа за кубанскиот народ“, рече функционерот.
Кубанските власти побараа поголема помош од Русија, рече функционерот. Москва веќе испрати танкер со гориво, на кој САД му дозволија да стигне до островот кон крајот на март, обезбедувајќи привремена помош.
Кубанскиот претседател Мигел Дијаз-Канел напиша во X дека американскиот воен напад врз Куба „би предизвикал крвопролевање со непресметливи последици“. Тој очигледно реагирал на низа неодамнешни акции кои сè повеќе ја демонстрираат нетрпеливоста на администрацијата на Трамп.
Покрај извештајот за беспилотното летало и евентуалното обвинение против Раул Кастро, овие акции вклучуваат: проширување на санкциите на САД врз Куба; откривањето на посетата на директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, на островот минатата недела, за време на која тој упати неколку барања до Хавана; извештаите дека САД ги зголемуваат летовите за надзор над островот; и споровите меѓу САД и Куба околу условите на понудата за помош од 100 милиони долари од САД.
Службениците на Министерството за одбрана не одговорија веднаш на барањето за коментар, но портпаролот на Стејт департментот ги повтори обвинувањата на администрацијата дека Куба е засолниште за терористи и противници на САД. Јавната реторика на Рубио се промени заедно со внатрешните пресметки на администрацијата.
Рубио е повеќе за економски промени во Куба отколку за политички
Рубио, роден во Соединетите Американски Држави од кубански имигранти, долго време го мразеше репресивниот и корумпиран режим во Хавана. Но, во раните денови по венецуелската операција со која беа прекинати испораките на венецуелска нафта за Куба, Рубио се фокусираше повеќе на економски промени во Куба отколку на политички промени. Таа порака сугерираше дека Рубио сака постепено и методично да се движи кон Куба – да го ограничи хаосот од ненадеен политички колапс. (Или можеби тоа го сакаше Трамп, а Рубио едноставно се согласи; портпаролите на администрацијата не ми кажаа што е вистина.)
Идејата беше да се убеди сегашното кубанско раководство да преземе сериозни економски реформи. Тие вклучуваат приватизација на многу државни средства, обезбедување поголем пристап до интернет за кубанските граѓани и дозволување повеќе странски инвестиции.
Но, режимот ги сметаше ваквите потези како закана за сопствениот опстанок, според луѓе запознаени со дискусиите. Тој верува – и ова не е сосема неосновано – дека многу од економските проблеми на Куба се должат на долгогодишното ембарго на САД врз карипската нација и други притисоци од САД. Исто така, постојат многу историски примери за тоа како економските промени можат да ја поткопаат моќта на авторитарните режими.
Со текот на месеците, пораката на Рубио се промени. Тој почна да нагласува политички промени заедно со економски промени. Неодамна зборуваше за потребата од отстранување на „луѓето што владеат“, без да навлегува во детали.
Ова не е политички потег за смирување на кубанско-американските активисти во Флорида. Напротив, Рубио е сè повеќе убеден дека режимот во Хавана е непоправлив. Можеби најинтересно во последните недели е што тој го засили својот аргумент дека Куба претставува закана за националната безбедност на САД – обвинение што го поткрепи со фотографии од Јужната команда. Оваа порака ја повторуваат и други претставници на администрацијата, кои тврдат дека врските на Хавана со Москва и Пекинг ја прават посебна опасност, истакнувајќи дека Куба е на списокот на САД на држави спонзори на тероризам. (Сепак, многу аналитичари веруваат дека перцепцијата за кубанската закана за Соединетите Држави е многу претерана.)
Според функционер на ЦИА, информиран за посетата на Ратклиф, шефот на разузнавањето „јасно стави до знаење дека Куба повеќе не може да служи како платформа за противниците да ги промовираат непријателските агенди на нашата хемисфера“.Она што би ги предупредил набљудувачите на Куба е да не мислат дека тешкотиите на Трамп во Иран ќе го одвратат од воена акција против Куба. Хаосот во Иран би можел да го направи претседателот уште понетрпелив да постигне уште една победа. Тој би можел да ја гледа Куба како лесна победа. Но, тоа би можело да биде погрешна пресметка, предупредуваат поранешни американски функционери и аналитичари. „Таму има вистински фанатици“, рече поранешен функционер на Стејт департментот кој се занимавал со Куба.
Секако, нема да биде лесно. Никогаш не е. Но, тоа ретко го запира Трамп.
