Левичарскиот политичар со хрватски корени Габриел Бориќ стана најмладиот претседател на Чиле, победувајќи го, во докрај неизвесната трка, кандидатот на крајната десница, Хозе Антонио Каст, на изборите кои претставуваат кулминацијата на растот на популарноста на прогресивната левица во таа земја.
Во центарот на Сантијаго неговите приврзаници викаа, меѓусебно се гушкаа и вееја знамиња со ликот на Бориќ, како и знамиња со виножито од ЛГБТ групите кои ја поддржаа неговата социјално инклузивна политика и плановите за ревизија на пазарно ориентираниот економски модел на Чиле.
За време на неговиот победнички говор, Бориќ најави дека неговата влада ќе ги прошири социјалните права на населението, но дека тоа ќе го направи на фискално одговорен начин и имајќи ја на ум грижата за поздрава економија на најголемиот светски производител на бакар.
Тој, исто така, рече дека ќе се спротивстави на рударските проекти кои ја уништуваат природната средина, вклучувајќи го и контроверзниот проект „Доминго“ вреден 2,5 милијарди долари, кој вклучува ископ на железо, бакар и злато.
„Уништувајќи го нашиот свет, ние се уништуваме себе си. Не сакаме повеќе ‘жртвувани зони’, не сакаме проекти кои ја уништуваат нашата земја, нашата заедница, и тоа го нагласуваме во овој случај кој стана симболичен: ‘Не за Доминго!’“, изјави Бориќ.
Тој проект би требало да биде покренат недалеку од природните резервати на околу 500 километри северно од главниот град Сантијаго.
Значајна победа за Бориќ
По повеќе од 99 отсто преброени гласачки ливчиња, триесети петгодишниот Бориќ, кој ја предводи левичарската коалиција со Комунистичката партија, има 55,86 отсто од гласовите, наспроти 44,14 отсто колку што доби неговиот противкандидат, крајниот десничар Хозе Антонио Каст, кој го призна поразот.
„Само што разговарав со Бориќ и му честитав за неговиот голем успех“, напиша Каст на Твитер. „Од денес тој е новоизбраниот претседател на Чиле и ја заслужува нашата почит и конструктивна соработка. Чиле е секогаш на прво место“, додаде тој.
Протестите во 2019 година фрлија светлина на економските нееднаквости и предизвикаа промени на Уставот.
„Ќе бидам претседател на сите Чилеанци, без разлика дали гласале за мене или не“, рече Бориќ во телефонскиот разговор со претседателот Себастијан Пинер, кој се повлекува од должноста во март.
Во најнеизвесната трка од враќањето на демократијата во 1990 година, двајцата кандидати понудија сосема спротивни визии за иднината на земјата.
Стана познат по студентските протести во 2011 година
Габриел Бориќ, пратеник од 2014 година, лидер на широка левичарска коалиција, се претстави како кандидат кој ќе спроведе промени и политички наследник на движењето од 2019 година за повисока социјална правда во земјата со најголеми нееднаквости во рамките на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД).
Каст, пак, се опиша себе си како кандидат за „ред, правда и безбедност“ кој жали за времето на воената диктатура на Аугусто Пиноче.
Ниту еден од нив не припаѓа на центристичкиот политички мејнстрим што владееше со Чиле од укинувањето на воената диктатура на Пиноче во 1990 година, па и обајцата во последните недели пред изборите ги моделираа своите ставови за да ги придобијат центристичките гласачи.
Бориќ, кој вниманието на јавноста го привлече како водач на студентските протести во 2011 година за подобро и подостапно образование, во саботата во отворено писмо напиша дека неговата влада ќе ги спроведе промените што Чилеанците ги бараат од протестите во 2019 година.
Тие протести, кои траеја со месеци и повремено стануваа насилни, го поттикнаа службениот процес на измена на децениски стариот чилеански Устав, кој следната година ќе се соочи со референдум.
Бориќ се залага за голема даночна реформа според која најбогатите – еден процент од Чилеанците кои поседуваат 26,5 отсто од националното богатство – повеќе би учествувале во новата програма за подобар пристап до здравството и образованието и воспоставување нов пензиски систем, кој сега е целосно во приватни раце.
(Фото: ЕПА)
