Швајцарските глечери буквално исчезнуваат. Вкупно 10 отсто од нивниот волумен на мраз го снема за само две години бидејќи комбинацијата од мала количина снежни врнежи и растот на температурите предизвикаа топење без преседан, покажуваат податоците објавени вчера.
Во 2023 година, глечерите во таа земја изгубија 4 отсто од својот вкупен волумен, според податоците на Швајцарската комисија за набљудување на криосферата при Швајцарската академија на науките.
Ова ниво на топење е второ после рекордот поставен минатата година, кога снема шест проценти од мразот. За илустрација, глечерите во Швајцарија во овој двегодишен период изгубија онолку мраз колку што беа изгубени во трите децении помеѓу 1960 и 1990 година.
„Загубите што ги видовме во 2022 и 2023 година едноставно се неверојатни и го надминуваат сето она што сме го доживеале досега“, вели Матијас Хус, шеф на Мрежата за следење на глечерите (ГЛАМОС), организација која собира и проценува податоци за глечерите и соработува со Академијата на науките на Швајцарија.
„Иако глечерите постојано и брзо со децении ја губеа масата, ова е огромно забрзување“, изјави тој за Си-Ен-Ен, додавајќи дека ваквите екстреми „би биле невозможни без климатските промени“.
Две екстремни години доведоа до колапс на јазиците на глечерите и целосно исчезнување на многу мали глечери во земјата.
Глечерот, на пример, Сент Анафирн, во кантонот Ури во централна Швајцарија, се намали толку многу што ГЛАМОС престана да го следи. Исчезнувањето на мразот е забележано и на големи надморски височини, каде вообичаено нема такви загуби. Неколку метри мраз исчезнаа во јужен Валаис и долината Енгадин на височини поголеми од 3.200 метри, наведуваат од ГЛАМОС.
Тие загуби, кои ги погодуваат глечерите низ целата земја, дојдоа по зимата со многу мали количини снег.Нивото на снег во втората половина на февруари достигна рекордно ниско ниво, само околу 30 отсто од повеќегодишниот просек.Потоа следеше лето со високи температури – многу топол и сув јуни, што, според ГЛАМОС, предизвика топење на снегот две до четири недели порано од вообичаеното.
Во август, метеоролошкиот балон што го лансираше националната метеоролошка служба МетеоСвис (MétéoSuisse) мораше да се искачи на надморска височина од 5.298 метри за температурата да се спушти до 0 степени Целзиусови, што го означи највисокото ниво на „нула степени“ од почетокот на мониторингот.
Поради високите температури, кои продолжија и во септември, летните снежни врнежи брзо се стопија.
„Масовното топење на глечерите во последните две години има сурови импликации.
Тоа значи значително преобликување на високиот алпски пејзаж“, предупредува Хус.
„Топењето на мразот ствара опасни услови со нестабилни карпи кои се закануваат со опасни одрони. Повлекувањето на глечерите исто така води до мрачни откритија. Во јули беа пронајдени посмртните останки на германски алпинист кој исчезна пред 37 години додека планинареше по глечер во близина на познатиот швајцарски Матерхорн. Постојат, мора да се признае, и – иако само привремени – предности, затоа што истекувањето на водата од глечерите помогна да се ублажи сериозноста од проблемите со сушата која ја доживеа земјата и да се пополнат акумулациите“, вели Хус.
„Сепак, оваа придобивка е минлива и краткотрајна.
Како што се намалуваат, глечерите брзо ја губат својата важна улога како извор на вода кога на луѓето им е потребна. Тоа ќе ја влоши состојбата со недостиг на вода за време на топлотните бранови во блиска иднина“, додаде тој.
Долгорочната слика за швајцарските глечери е алармантна.
„Глечерите на Алпите ќе продолжат масовно да се намалуваат и ќе се повлекуваат кон највисоките планински врвови“, истакнува Хус.
Во јуни, швајцарските гласачи се согласија со нов закон за значително намалување на нивото на загадување што предизвикува затоплување на планетата, а поттикот за тоа дојде од климатските групи кои бараат укинување на фосилните горива за да се спасат глечерите.
Но, времето истекува бидејќи климатските промени се забрзуваат.
Неодамнешните истражувања покажаа дека дури и да се исполнат амбициозните климатски цели, до крајот на векот може да исчезнат до половина од светските глечери.
