Поранешниот командант на чешката армија, Петр Павел, прозападен кандидат кој ја поддржува помошта за Украина, има голема предност пред поранешниот премиер Андреј Бабиш додека Чесите во петок и сабота ќе одат во вториот круг на гласање за нов претседател.
Пензионираниот 61-годишен генерал Павел се кандидираше како независен кандидат и има поддршка од централно-десничарската чешка влада.
Чешките претседатели немаат многу секојдневни овластувања, но бираат премиери и гувернери на централните банки, имаат право на глас во надворешната политика, моќни креатори се на јавното мислење и можат да влијаат на владината политика.
Обложувалниците проценуваат дека Павел има 10 пати поголема веројатност дека ќе победи од милијардерот Бабиш, а водеше во последните анкети објавени во понеделникот.
Гласањето започнува во 14 часот во петок и завршува во 14 часот во сабота, а резултатите се очекуваат подоцна истиот ден.
Павел се пријавил во војската за време на комунистичката ера кога Прага беше дел од Варшавскиот пакт предводен од Советскиот Сојуз, и беше одликуван за неговото учество во мировните операции во поранешна Југославија во 90-тите.
Се искачи до командант на чешкиот Генералштаб и беше претседател на Воениот комитет на НАТО три години пред да се пензионира, во 2018 година.
Колегите на Павел велат дека го ценат неговото мирно, одлучно донесување на одлуки, неговата способност за пронаоѓање на консензус и неговата отпорност на стрес.
Се кандидираше на платформата неговата централноевропска земја да остане цврсто вкоренета во Европската унија и НАТО и дека ја поддржува понатамошната воена помош за Украина против руската инвазија.
Павел, исто така, го поддржува усвојувањето на заедничката валута – еврото, чекор што со години е во втор план, и прогресивната политики како што се геј браковите.
На завршниот митинг, на кој во средата се собраа илјадници луѓе на историскиот плоштад во Прага, Павел се обиде да се претстави како кандидат кој може да ги премости политичките ровови.
„Кога служев војска, служев на земјата и на сите во неа, без разлика на политичките преференци, и така сакам да служам како претседател. Сите сакаме демократија, слобода, толеранција, пристојност и решавање на проблемите со соработка“, им рече на насобраните.
Шеесет и осумгодишниот Бабиш, борбен деловен магнат во сферата на хемикалиите, храната, земјоделството и медиумите, кој беше премиер од 2017 до 2021 година, заигра на „картата на војна“.
Бабиш, кој имаше топли односи со унгарскиот претседател Виктор Орбан, кој пак се судри со партнерите од Европската унија околу владеењето на правото, финалето на својата кампања го изгради врз стравот од војната во Украина предизвикан од ширењето на руската инвазија.
Вели дека ќе понуди посредување во мировните разговори и сугерираше дека Павел, како поранешен војник, би можел да ја вовлече Чешка во војна.
Павел ги отфрли обвинувањата велејќи дека тие се бесмислени и истакна оти таквата реторика на неговиот противкандидат е военохушкачка.
Бабиш е поддржан од претседателот во заминување, Милош Земан, личност која предизвикува поделби, која се залагаше за поблиски врски со Кина и, додека Русија не ја нападна Украина, со официјална Москва.
Како лидер на најголемата опозициска партија, Бабиш гласањето го претстави и како протест против владата за која рече дека направила малку за да им помогне на луѓето да се справат со наглото зголемување на цените на енергијата.
