Србија и Косово признаваат дека неповредливоста на границите, почитувањето на територијалниот интегритет и суверенитет и заштитата на националните малцинства се основни услови за мир, стои во Спогодбата за нормализација на односите меѓу двете земји, што Европската унија ја објави вчера доцна навечер, по завршувањето на средбата меѓу српскиот претседател Александар Вучиќ и косовскиот премиер Албин Курти.
За договорот меѓу Србија и Косово, кој е поддржан од сите 27 членки на Унијата, постои согласност од двете страни.
Текстот на двете држави им беше претставен во септември минатата година, но никогаш официјално не беше објавен.
„Задоволство ми е да објавам дека претседателот на Србија, Александар Вучиќ, и премиерот на Косово, Албин Курти, денеска се согласија дека повеќе нема потреба од понатамошни дополнителни дискусии за предлогот на Европската унија за Договорот за патот кон нормализацијата меѓу Косово и Србија“, изјави Борел по средбата меѓу Вучиќ и Курти.
Недолго потоа, дипломатската служба на ЕУ за првпат го објави целосниот текст на предложениот договор, кој има кратка преамбула и 11 члена.
Во преамбулата се вели дека договорните страни се „свесни дека неповредливоста на границите и почитувањето на територијалниот интегритет и суверенитет и заштитата на националните малцинства се основни услови за мир“.
Во текстот на договорот се наведува дека двете страни ќе развијат „нормални, добрососедски односи засновани на еднакви права“, дека „заемно ќе ги признаваат документите и националните симболи, вклучувајќи пасоши, дипломи, регистарски таблички и царински печати“.
Двете страни ќе се водат од целите и принципите утврдени во Повелбата на Обединетите нации, особено оние за суверена еднаквост на сите држави, почитување на нивната независност, автономија и територијалната целовитост, правото на самоопределување, заштита на човековите права и недискриминација.
Косово и Србија со спогодбата се обврзуваат меѓусебните спорови да ги решаваат исклучиво со мирни средства и да се воздржат од закани за употреба на сила.
Страните тргнуваат од претпоставката дека ниту една од двете не може да го претставува другото во меѓународната сфера или да дејствува во нејзино име, а Србија нема да се спротивстави на членството на Косово во ниту една меѓународна организација, се вели во текстот.
Ниту една страна нема да ги блокира или охрабрува другите да го блокираат напредокот на другата на нејзиниот пат кон ЕУ по сопствена заслуга.
Во текстот се вели дека овој договор е важен чекор во нормализацијата на односите, но дека страните треба да го продолжат дијалогот под покровителство на ЕУ, што треба да доведе до правно обврзувачки договор за сеопфатна нормализација на нивните односи.
Страните се согласни да ја продлабочуваат соработката на полето на економијата, науката, технологијата, транспортот, поврзаноста, правдата, спроведувањето на законот, поштата, телекомуникациите, здравството, културата, религијата, спортот, заштитата на животната средина, исчезнатите лица, бегалците и други слични области преку склучување на конкретни договори.
„Двете страни се обврзуваат да воспостават посебни аранжмани и гаранции, во согласност со релевантните инструменти на Советот на Европа и потпирајќи се на постоечките европски искуства, со цел да се обезбеди соодветно ниво на самоуправа на српската заедница на Косово и способност за пружање услуги во одредени области, вклучително и можност за финансиска поддршка од Србија и директен канал за комуникација на српската заедница со Владата на Косово“, се вели во текстот.
Исто така, се истакнува дека страните ќе го официјализираат статусот на Српската православна црква во Косово и ќе обезбедат силно ниво на заштита на српското верско и културно наследство, во согласност со постоечките европски модели.
Предвидена е размена на постојани мисии, кои ќе бидат формирани во седиштата на владите.
Страните се согласни да формираат заеднички комитет со кој ќе претседава ЕУ, кој ќе го следи спроведувањето на овој договор.
Во последниот член се вели дека страните се обврзуваат да го почитуваат планот за имплементација кој е во анексот на договорот.
