Во јануари оваа година земјите извознички на нафта на иницијатива на ОПЕК и под водство на Саудиска Арабија почнаа со примена на спогодбата за намалување на производството на сурова нафта во износ од 1,8 милиони барели дневно.
Во договор учествувале членките на ОПЕК (со исклучок на Либија и Нигерија) и 11 земји кои не се членки на ОПЕК, меѓу кои и најзначајниот производител Русија.
Ова е прв договор за намалување на производството после 2008 година. Траењето на договорот првично било предвидено на шест месеци. Со намалувањето на високите резерви на нафта се настојува да се влијае на размерно ниските цени на оваа суровина која во државите членки – поддржувачи на договорот, претставува значителен износ на приходи. Во јануари кога договорот почна да се спроведува цената на нафтата од типот Брент изнесуваше околу 55 долари за барел.
Во април, три месеци потоа, беше очигледно дека спогодбата нема да ги постигне очекуваните резултати за шест месеци. И покрај напорите на ОПЕК и останатите земји вклучени во спогодбата, цената на нафтата забележа благ пад во однос на цената од јануари и покрај загриженоста на инвеститорите околу доследноста на спроведувањето на договорот и растечкото производство од шкрилци во САД (иако таа е само дури пет отсто од светското производство на сурова нафта). Затоа ОПЕК најави продолжение на спогодбата до крајот на првото тромесечје во 2018 година.
Во изминатите триесет дена цената на суровата нафта од типот Брент со испорака за еден месец се движеше меѓу 48 и 52,7 долари за барел, додека во изминатата недела таа разлика беше меѓу 50,7 и 52,7 долари за барел.
Задржување на цената на околу 50 долари за барел веројатно е последица од бавниот пад на резервите од предвиденото со оглед на тоа дека производството на нафта од шкрилци во САД, како и производството на нафта во Либија и Нигерија, продолжува да расте додека стапките од имплементацијата на спогодбата на ОПЕК се намалуваат.
Производството на нафта во Либија и Нигерија кои се исклучени од спогодбата, се зголеми во изминатите неколку месеци, за околу 700 илјади барели дневно.
Според последните податоци на Светската енергетска агенција (ИЕА) стапката на имплементација на договорот меѓу земјите членки на ОПЕК во јули падна на 75 отсто (од нивото од 77% во јуни), додека стапката на имплементација кај останатите држави изнесуваше 67 отсто.
Со оглед на солидната реализација на договорот во првите шест месеци, вкупната стапка на реализација за сите вклучени земји од почетокот на годината до денес изнесува 87 отсто. Бидејќи вкупното намалување на производството беше значително помало од планираните 1,8 милиони барели дневно, и падот на резервите на нафта беше побавен од планираниот.
Од друга страна, во текот на второто тримесечје вкупните светски резерви на нафта паѓаа во просек за 0,5 милиони барели дневно, со продолжување на истиот тренд и во јули.
Влијанието на падот на резервите доаѓа и од растечката побарувачка. Дневната побарувачка за нафта во периодот од март до јуни беше 1,8 милиони барели поголема во однос на истиот период минатата година.
Иако стапката на спроведување на договорот за производство на нафта веројатно ќе има тенденција на намалување, растечката побарувачка на глобално ниво ќе го поддржува понатамошниот пад на резервите на сурова нафта во рамки на повеќегодишниот просек.
Аналитичарите очекуваат дека до крајот на годината ќе има раст на цената на нафтата од типот Брент, на 58 долари за барел, додека за цената на нафтата од типот ВТИ сметаат дека таа ќе стаса до 56 долари за барел.
Со претпоставка дека ќе продолжи намалувањето на резервите на нафта со досегашната динамика од спогодбата за намалување на производството во земјите членки на ОПЕК и останатите држави, договорот не би требало да се продолжи после март 2018 година.
