Мислам дека веќе сме во период кога ризикот од наплив на голем број новоинфицирани пациенти го поминавме, но тоа не значи дека не треба и понатаму да се придржуваме до дадените препораки за заштита од Ковид-19, напротив, истакна во интервјуто за МИА директорката на Клиниката за инфективни болести и фебрилни состојби во Скопје, Милена Стевановиќ.
– Условите во кои работиме се посебни, никој не искусил ништо слично, наша должност е да бидеме професионални, посветени, со повеќе грижа и трпение од кога било, како за болните така и за здравите и загрижени. Тука сме и на ниво на задачата што ни е дадена, поддршката од целиот здравствен систем, колеги, но и народ е од огромна помош да останеме исправени до крајот.
– Медицински персонал секогаш ни недостигал, сега повеќе од кога било, но помошта од колегите, средномедицинскиот кадар и помошен персонал од другите клиники кои се дојдени на помош ги задоволува потребите. Вистина е и дека секогаш има работа за уште еден пар раце. Симбиозата на различните експертизи во мултидисциплинарни тимови е неопходна за ефикасно следење на пациентите. Пациентите се повеќе коморбидитети и потреба од различни специјалности е голема.
– Мислам дека веќе сме во период кога ризикот од наплив на голем број новоинфицирани пациенти го поминавме, но тоа не значи дека не треба и понатаму да се придржуваме до дадените препораки за заштита од Ковид-19, напротив. Мерките се во сила и секој поединец мора да се придржува до нив за направените проценки да бидат точни.
– Засега имаме сè што е потребно да се заштитиме, како и лекови и потрошен медицински материјал. Континуирано се надополнуваат количините од сè што ни треба.
– Соработка со колегите од Институтот за јавно здравје, центрите за јавно здравје, здравствените установи во другите градови секогаш сме имале, зад нас се искуства од повеќе различни состојби и епидемии, кои сме ги поминале заедно во исклучително добра соработка, Министерството за здравство е сервис што континуирано нè следи во сите потреби и ефикасно нè поддржува.
– Лекувањето е подолго, просекот е околу 14 дена, но и многу подолго, пациентите се лекуваат индивидуално со блиско следење на нивните потреби. Некои пациенти и по добивање на два негативни резултати имаат потреба да го продолжат лекувањето, некои се испишуваат и со позитивен брис, практично здрави, иако таквите се многу поретки.
– Специфичен лек што дејствува директно на вирусот не постои, ние ги користиме сите алтернативи од кои пациентите би можеле да имаат бенефит, се разбира прецизно, следејќи ги препораките. Се следи секој орган, виталните параметри и соодветно се реагира со терапија што би можела да помогне. Лекувањето е многу комплексно и имањето мултидисциплинарни тимови како нашите е од огромно значење за следењето на болните.
– Конвалесцентна плазма е опција за лекување исто така, во светот имаат одредени успеси, Институтот за трансфузиона медицина направи сè за да се овозможи и оваа опција, има и многу оздравени луѓе кои несебично ја нудат својата помош за болните, подготвени се повеќе дози за апликација.
– Поврзаност меѓу половите не согледувам, но возраста има сериозно влијание, како и другите коморбидитети во исходот и текот на болеста. Кај најтешките пациенти се следи мултиорганско зафаќање, белите дробови, црниот дроб, срцето, бубрезите, панкреасот, па и централниот нервен систем.
– Протоколите за интензивно следење и лекување на пациентите се постојни на Клиниката и според нив се работи. Потребата од нивно дополнување и проширување за пациенти со Ковид-19 беше повеќе од потребна и тоа беше сторено и ставено во функција по приемот на првите пациенти.
– Пациентите на домашно лекување се следат континуирано од матичните лекари во тесна консултација со инфектолог, секое влошување се контролира на Клиниката и пациентите се хоспитализираат. Многу пациенти биле со развиени симптоми во тек на повеќе дена и не побарале никаква лекарска помош ниту, пак, се тестирале, ова се пациенти кои се донесени во критична здравствена состојба и првпат прегледани од лекар и тогаш направена дијагностика за Ковид-19.
– Развојот на клиничката слика, зафатеноста на повеќе органи, исклучително брзата прогресија на болеста во одреден момент се причина за високата смртност кај пациентите на механичка вентилација. Апаратите не се лек, тие се инструменти што ни купуваат време, кое го користиме како шанса плус. Ковид-19 е болест за која никој во светот ниту е обучен ниту имал искуство. Светската медицина учи во движење и го споделува искуството, оттука и промените во ставовите. Ние не пропуштаме да го следиме секој напишан збор на оваа тема. Со нас се колеги од КАРИЛ, кои ни се од огромна помош, колега од Словенија, кој исто така работи со нас.
– Одговор на ова прашање ќе го добиеме во периодот што следува, со следење на пациентите кои прележале Ковид-19. Сега не може ни да се претпостави дали, какви и колку трајни последици би можеле да имаат оние кои ја прележале болеста.
– Клиниката е цела посветена на Ковид-19, нашите хронични пациенти кои немаат потреба од хоспитално лекување се организирани за контроли и третман во дел од клиниката што нема никаков физички допир со делот каде што се третира Ковид-19, се разбира препораките за превенција се спроведуваат во целост. Останатите болести што се третираат од инфектолог се лекуваат по други клиники, а ние во редовна комуникација со колегите ја препорачуваме терапијата и следењето на болните. Досега имавме одлична соработка со сите колеги.
– Технологијата ни е од огромна помош за остварување брза и лесна комуникација со светот. Редовно сме приклучени на состаноци каде што има дискусија и ги споредуваме нашите искуства, сознанија и дилеми со колегите од светот.
ИЗВОР: МИА
