Шокантната информација за фудбалска европска Супер лига ја нагласува смената на најбогатите клубови во светот далеку од спортските заслуги и упатува кон „затворената продавница“ што им дава поголема финансиска сигурност, велат аналитичари.
Најпознатите тимови на континентот се обидуваат да го искористат својот долгогодишен успех со создавањето на Супер лигата, според плановите осудени како алчни од европското фудбалско тело УЕФА.
Шест тимови во Премиерлигата – Ливерпул, Манчестер Јунајтед, Арсенал, Челси, Манчестер Сити и Тотенхем – ги здружија силите со шпанските гиганти Реал Мадрид, Барселона и Атлетико Мадрид и италијанското трио – Јувентус, Интер и Милан.
Тоа сепак предизвика осуда од политичарите и навивачите, особено во клубовите од пониски лиги кои може да се соочат со помали приходи од телевизиски договори.
„Што значи тоа со поместувањето од основите на европскиот фудбал – и, исто така, воопшто со европскиот спорт – тоа преминува од спортска заслуга да биде примарен возач во затворена продавница“, изјави за АФП, Тим Бриџ, директор на Спортската бизнис група на Дилојт.
Тој додаде дека е „нејасно“ дали шесте англиски екипи ќе продолжат бидејќи правилникот во Премиер лигата им дозволува да се натпреваруваат само во одредени други натпреварувања.
„Ако тие шест клуба заминат тогаш тоа јасно ќе ја намали вредноста на правата во Премиер лигата. И, затоа би очекувал да има прилично детални разговори кои ќе се обидат да најдат пат од сегашната состојба.“
Најголемите фудбалски тимови во Англија веќе долго време не се задоволни што приходите од радиодифузерите се делат доста рамномерно меѓу 20-те клуба во Премиер лигата.
Системот е дизајниран да помогне во финансирање на тимови од пониските лиги кои имаат помалку навивачи и послаби финансии.
Според планот на Суперлигата, фудбалските клубови од Англија, Италија и Шпанија ќе добијат еднократна исплата од 3,5 милијарди евра (4,2 милијарди американски долари) што треба да ги споделат со уште три европски гиганти што допрва треба да се пријават.
Тоа се споредува поволно со огромните суми што најголемите клубови веќе ги заработуваат од глобалните радиодифузни права, спонзорства и други комерцијални приходи.
И тоа е објавено единствено за поддршка на инвестициите во инфраструктурата на членовите основачи за да се надомести влијанието на пандемијата на коронавирусот.
„Неколку клубови кои се наоѓаат во 12-те се во тешка финансиска состојба во моментов и затоа веројатно бараат поголемо ниво на финансиска стабилност во иднина“, додаде Бриџ.
„Исто така, веројатно некои од движечките сили зад одлуката се можеби американските сопственици на одредени клубови и тие се навикнати на затворено натпреварување“.
Манчестер Јунајтед, Арсенал и Ливерпул се во сопственост на американски тајкуни – кои исто така ги контролираат американските бејзбол, кошарка и американски фудбалски тимови кои се натпреваруваат во лиги каде не можат да бидат исфрлени во пониско ниво.
Во Англија, расходите на Премиер лигата падна за повеќе од две третини, на деветгодишен минимум од само 70 милиони фунти (96 милиони долари) во јануарскиот преоден рок, бидејќи кризата со коронавирусот ги погоди буџетите.
Наплатата беше драматично намалена за минатогодишните трошоци од 230 милиони фунти, што се случи само неколку недели пред пандемијата Ковид-19 да го затвори фудбалот низ цела Европа.
Исто така, постојат сугестии дека основачите на Суперлигата може да бидат исфрлени од нивните домашни лиги, додека на играчите може да им биде забрането да ги претставуваат нивните земји – но, не без очекувани правни битки.
Ако бидат исфрлени, „радиодифузерите ќе можат да ги раскинат постојните договори“ за домашните натпревари и страните кои не се поканети на горната табела „ќе мораат повторно да преговараат за далеку помалку профитабилен договор“, смета Киран Мегваер, експерт за спортско финансирање од Универзитетот во Ливерпул.
Андре Спајсер, професор по организациско однесување на Универзитетот во Сити во Лондон, рече дека новата лига е делумно затворена, со постојани членови, а делумно е отворена бидејќи пет нови клуба можат да бидат промовирани секоја сезона.
„Ако ова е дизајн, тој паѓа меѓу двата модели и постои опасност да ни го даде најлошото од двата света: недостаток на конкуренција и недостаток на споделување ресурси“, вели Спајсер.
„Резултатот може да биде неколку врвни тимови на кои им недостасува сериозен конкурентски предизвик, но не се подготвени да споделуваат ресурси наоколу“, додаде тој.
„Ова може да ги направи големите тимови во инвеститори кои не треба да се трудат премногу и само да го собираат приходот од нивната непроменлива позиција“, уверен е Спајсер.
