Двајца поранешни унгарски министри се приведени под сомнение за злоупотреба на десетици милиони евра јавни пари и за примање поткуп, само неколку часа откако парламентот им го укина пратеничкиот имунитет.
Обвинителството соопшти дека Балаж Ханко, поранешен министер за култура во владата на Виктор Орбан и пратеник од редовите на Фидес, бил приведен доцна во понеделникот под сомнение за проневера на јавни средства. Ханко ги негира обвинувањата за каква било незаконска дејност.
Истиот ден беше приведен и Миклош Шестак, пратеник од партијата КДНП (коалициски партнер на Фидес), кој ја извршуваше функцијата министер за национален развој во периодот од 2014 до 2018 година. Тој е предмет на посебна истрага под сомнение за примање поткуп, обвинение што исто така го негира.
Премиерот Петер Маѓар оцени дека ова е важен момент за земјата.
„По децениски лаги, милиони Унгарци за првпат можат да видат што навистина значат промената на режимот и еднаквоста пред законот“, изјави Маѓар, чија партија „Тиса“ победи на изборите во април со ветување дека ќе ја истражи наводната корупција и злоупотребите за време на 16-годишното владеење на Орбан.
Апсењата уследија откако унгарскиот парламент гласаше за укинување на имунитетот на Ханко и Шестак, како и на самиот Унгарец, кој побара да му се укине имунитетот за, како што рече, да ги отфрли обвиненијата што ги смета за политички мотивирани, пишува „Гардијан“.
Ова се првите големи истраги за корупција против високи функционери од времето на владеењето на Орбан.
Ханко е осомничен дека го надгледувал незаконското користење на околу 17,3 милијарди форинти, или приближно 47 милиони евра, од Националниот фонд за култура. Обвинителството се сомнева дека парите биле пренасочени кон уметници и организации блиски до „Фидес“ и дека биле искористени за финансирање на изборната кампања на партијата за 2026 година.
Непосредно пред апсењето, Ханко во видео-обраќање изјави дека неговата „совест е чиста“ и дека целиот случај е „политички монтиран процес“.
Уште во јули, полицијата изврши претрес во просториите на „Фидес“ и заплени серверска опрема поради сомневања за проневера и други кривични дела поврзани со Националниот фонд за култура. Орбан тогаш ги обвини властите дека спроведуваат лажна истрага со цел неговата партија да стане правно неодржлива.
Според обвинителството, Шестак е осомничен дека примил повеќе од 12 милијарди форинти, или околу 32,6 милиони евра, преку мито и провизии поврзани со набавка на возила за државната автобуска компанија и јавни градежни проекти.
Во центарот на истрагата е набавката на половни автобуси, за кои постои сомневање дека биле платени по надуени цени.
Унгарската канцеларија за заштита и повраток на државниот имот, антикорупциско тело формирано од унгарската влада, исто така ги објави првите четири случаи со кои ќе се занимава.
Едниот се однесува на наводна продажба на политички врски во замена за добивање дозволи за престој врз основа на вработување, а другиот на сомневања за корупција поврзана со локални јавни набавки за одржување паркови и јавно угостителство.
Третиот случај се однесува на државна компанија и државни инвестиции и е поврзан со Даниел Јелинек, еден од најбогатите унгарски бизнисмени и значаен играч на пазарот на недвижности. Од неговата компанија изјавија дека целосно ќе соработуваат со надлежните органи и очекуваат истрагата да покаже оти Јелинек не сторил кривично дело.
Четвртиот случај се однесува на она што е опишано како „навидум неоправдани трошоци за пропаганда и настани“ во поранешната Канцеларија за заштита на суверенитетот – тело формирано за време на владеењето на Орбан, кое унгарската влада го укина во јуни.
