Мистериите се насекаде околу нас. Многу од нив се запишани но сеуште за многумина не се достапни. Скриените библиотеки во текот на минатиот век полека почнаа да го наоѓаат патот до јавноста. Три, чувани со векови, се најпознати.
Библиотеката во пештера, Кина
Дел од пештерската мрежа во Дунхуанг, Илјада пештери на Буда, на работ на пустината Гоби во Кина, илјаднци години бил запечатен.
Таоистичкиот монах Ванг Јуанлу, неофицијално чувар на пештерата, во 1900 година открил скриена врата која водела до комори исполнети со ракописи настанати ,еѓу четвртиот и единаесетиот век.
Локалните власти не покажале интерес за документите, но остатокот на светот многу. Унгарскиот истражувач Аурел Стејн откупил 10 илјади ракописи, а дел земале и делегации на Франција, Русија и Јапонија, после што кинеската влада наредила остатокот од документите да се пренесе во Пекинг.
Благодарение на иницијативата на Британската библиотека, во 1994 година, започната е дигитализација на колекцијата со партнери од целиот свет.
Никој не знае зошто пештерата била запечатена. Експерти сметаат дека причина е чување на списи кои повеќе не се користеле, а биле многу важни за да се фрлат. Втората претпоставка е дека сакале да ги сочуваат од можна инвазија.
Сепак, нивното откритие ја смени историјата. Имено, еден од документите е најстарата печатена книга на светот, а датира од 868 година. Тоа е потсетник дека печатењето не потекнува од Европа.
Ватикански тајни списи
Локацијата на можеби најпознатата тајна библиотека на светот била позната откако настанала, од 1612 година. Зборот „тајни“ потекнува од латинскиот назив „секретум“, што всушност значи приватно.
Овие архиви содржат папска коресподенција во последните илјада години, а според бројни теоретичари на заговори и имагинативни автори, таа вклучува докази за постоење на вонземјани и докази за крвната линија на Исус, но во неа, наводно, се и документите за машината Кроновизор, која ја изградил бенедиктански свештеник, за да се врати во времето и да го сними распнувањето на Исус на крстот.
Токму поради ваквите приказни, полека почнало отворање на архивите за јавноста, но за почеток, организирани се само изложби на одредени документи и се ограничени посетите во одредени делови на архивот.
Сепак, во поголемиот дел од архивот влезот и понатаму е забранет.
За заговорите допринесува и фактот дека библотеката е сместена во бетонски бункер, зад Базиликата Свети Петар, а ја чуваат швајцарски војници и ватиканската полиција.
Меѓу поинтересните документи во архивот се и оние за допишувањето на папата со Моцарт, Еразмус, дури и со Хитлер. Тука се и декретот за екскомуникација на Мартин Лутер, рачно напишаниот транскрипт за судењето на Галилеј, како и писмото од Микеланѓело, во кое тој се жали дека не му било платено за неговата работа на Сикстинската капела.
Каирска генеза
Овие списи не ги чува вооружена стража, туку векот на заборавот.
Околу 280 илјади фрагменти од еврејски списи се пронајдени во ѕидовите на синагогата Бен Езра, а станаа познати под името Каирска генеза.
Сочувани се, затоа што, според еврејските закони, ниту еден документ во кој што се споменува Господ, не смее да се уништи.
Така тие, кои не се користеле, се сместени во посебен дел од синагогата.
Фрагментите се исклучително важни, затоа што откриваат детали за тоа како еврејските трговци на Блискиот исток и на Медитеранот соработувале со христијаните и муслиманите и дека антисемитизмот не бил толку раширен како што порано се мислело.
